Τον 21ο αιώνα η Αν. Μεσόγειος ενισχύει την παρουσία της στη βιβλιογραφία των διεθνών σχέσεων. Η διαμόρφωση των διεθνών ισορροπιών συνδέεται στενότερα μαζί της, ιδίως μετά την ανακάλυψη σημαντικών κοιτασμάτων φυσικού αερίου το 2009. Οι ανταγωνισμοί στην περιοχή οξύνονται διακριτά, αλλά δεν εξελίσσονται σε μείζων περιφερειακή σύγκρουση, το ίδιο και οι ενεργειακές σχέσεις. Ακόλουθα η συμβολή της ενεργειακής ασφάλειας στις εξελίξεις απασχολεί τους ειδικούς αναλυτές. Παρόλα αυτά, διαπιστώνεται η ανάγκη μιας ευρύτερης χωρικά και χρονικά και περισσότερο συστηματικής πολυπαραγοντικής σύνθεσης των ευρημάτων πολλών επιμέρους περιπτώσεων ανταγωνισμού στην Αν. Μεσόγειο, σε συνάρτηση με τον ανταγωνισμό μεγάλων δυνάμεων με τη μεγαλύτερη επιρροή στην περιοχή, υπό ένα ενιαίο θεωρητικό και μεθοδολογικό πλαίσιο. Η εργασία φιλοδοξεί την κάλυψη αυτού του κενού, εξετάζοντας την ενεργειακή ασφάλεια ως αποσταθεροποιητικό παράγοντα στην Αν. Μεσόγειο υπό το πρίσμα του Αμερικανορωσικού ανταγωνισμού την περίοδο 2000-2020. Η ανάλυση της περίπτωσης βασίζεται σε συγκριτική προσέγγιση με συνδυασμό ποιοτικής και ποσοτικής έρευνας βιβλιογραφικής ανασκόπησης και αξιοποιεί τη θεωρία του Αμυντικού Ρεαλισμού. Η εργασία αποδεικνύει ότι η ενεργειακή ασφάλεια δεν καθόρισε τη πορεία των ανταγωνισμών, αλλά συνέβαλλε σε αυτή, εντασσόμενη σε δράσεις εξισορρόπησης όταν αυτοί οξύνονταν στα πεδία πολιτικής, στρατιωτικής, διπλωματικής ασφάλειας, αλλά και σε απόπειρες συνεννόησης όταν αυτοί ήταν σε ύφεση. Επίσης δείχνει ότι η διαμάχη ΗΠΑ-Ρωσίας δεν καθόρισε, αλλά επίδρασε στη διαδικασία, στο βαθμό που «ευκόλυνε» τις δύο, ή μία από τις δύο, δυνάμεις να ενισχύουν εξισορροπητικές δυνατότητες ανταγωνιζόμενων δρώντων. Έτσι, οι ενεργειακές σχέσεις στην Αν. Μεσόγειο απακοκαλύπτωνται ως εξαρτημένες από τις σχέσεις σε άλλα πεδία ασφάλειας, ενώ ο Αμερικανορωσικός ανταγωνισμός αποκαλύπτεται ως επιδρών σε ένα βαθμό στην εξέλιξη τους.
Energy Security as a Destabilizing Factor in the Eastern Mediterranean through the Lens of U.S.– Russia Rivalry: 2000–2020
English
During the 21st century, the Eastern Mediterranean has strengthened its presence in the international relations literature. The evolution of the international balance of power has become more closely associated with the region, particularly following the discovery of significant natural gas reserves in 2009. Regional rivalries have intensified considerably, yet they have not escalated into a major regional conflict; a similar pattern characterizes energy relations. Consequently, the contribution of energy security to these developments has attracted increasing attention among scholars. Nevertheless, there remains a need for a broader spatial and temporal, and more systematic, multi-factor synthesis of the findings derived from numerous individual cases of rivalry in the Eastern Mediterranean, examined in conjunction with the competition among the major powers exerting the greatest influence in the region, within a unified theoretical and methodological framework. This dissertation seeks to address this gap by examining energy security as a destabilizing factor in the Eastern Mediterranean through the lens of U.S.–Russia rivalry during the period 2000–2020. The analysis adopts a comparative approach, combining qualitative and quantitative research through a comprehensive literature review, and is grounded in the theoretical framework of Defensive Realism. The findings demonstrate that energy security did not determine the course of regional rivalries but contributed to their evolution by becoming incorporated into balancing strategies when competition intensified across the political, military, diplomatic, and security domains, while also facilitating attempts at accommodation during periods of de-escalation. Furthermore, the study shows that the U.S.–Russia rivalry did not determine these processes but influenced them to the extent that it enabled both, or either, of the two powers to enhance the balancing capabilities of competing regional actors. Consequently, energy relations in the Eastern Mediterranean are shown to be contingent upon developments in other security domains, while the U.S.–Russia rivalry is found to have exerted a measurable influence on their evolution.
Κύρια Αρχεία Διατριβής
Full text Περιγραφή: PhD_Thesis_Ioannis_Chouvardas.pdf (pdf)
Ξεφύλλισμα pdf
